Boenk erop: Terug naar school met sociaal-cultureel werk en amateurkunsten!

dinsdag 1 september 2026

Dossier: Boenk erop!

Veel zure, vermoeide, maar ook veel blije en dolenthousiaste jonge gezichten. Ze verraden dat de tijd van ‘Terug naar school’ aangebroken is. En uiteraard wemelt het in sociaal-culturele en amateurkunstenorganisaties van initiatieven, projecten en oproepen om samen met leerlingen, ouders, leerkrachten en scholen de schouders te zetten onder een nieuw schooljaar. Over enkele initiatieven las je in de krant, de rest vind je hier. Of toch een deeltje ervan, want het aanbod is brééd.

Dit is slechts een greep van wat er in onze sectoren gebeurt. Heb je een initiatief dat in deze rubriek past? Laat het ons weten.

Cultuur en creativiteit op school

School is niet alleen leren, maar ook ontdekken en creëren. Koor en Stem zorgt voor vernieuwd liedjesmateriaal voor de allerkleinsten en biedt een impulssubsidie voor ‘Zingende Scholen’ die extra aandacht willen besteden aan zang. Zitten er dichters en schrijvers in je klas? Creatief Schrijven heeft een aanbod voor scholen om dat te achterhalen én om de verbeelding van leerlingen te prikkelen.Breedbeeld ontwikkelde lespakketten voor leerkrachten die kinderen op een speelse manier willen laten kennismaken met fotografie. Bij Vlamo kan je dan weer Doekoffers “Van Toeten noch Blazen” ontlenen. Wat een geweldige naam voor die koffers waarmee je kinderen vanaf 6 jaar laat kennismaken met de wondere wereld van het blaasorkest. Liever dansen dan blazen? Danspunt organiseert dit schooljaar twee edities van het Open Up To Dance festival, speciaal voor leerkrachten die dans in de klas willen integreren.Davidsfonds organiseert vanaf 1 september een nieuwe editie van de Junior Journalist-wedstrijd, de grootste schrijfwedstrijd voor jongeren in Vlaanderen en Brussel. Vorig jaar ontvingen ze meer dan 8000 inzendingen.

Laat de school een plek zijn voor iedereen

Brooddoosnodig, een initiatief van Enchanté, wil voor elk kind een voedzame en gevulde brooddoos voorzien. Vandaag is het project al actief op maar liefst 223 Vlaamse scholen en ze starten dit schooljaar een proefproject in La Louvière. In Wallonië zou minstens 1 op de 4 leerlingen met een niet-voedzame brooddoos naar school gaan.Ook voor çavaria moet de school een plek zijn waar iedereen zich thuis voelt. Ze lanceren daarom de IGLYO LGBTQI-schoolenquête om de ervaringen van LGBTQI+-leerlingen in kaart te brengen.

FMDO werkt in verschillende steden aan sensibilisering en inclusie van anderstalige ouders. Ze doen dit via onderwijsambassadeurs. Dat zijn vrijwilligers met migratieachtergrond die hun kennis en ervaring over onderwijs in Vlaanderen in hun eigen taal doorgeven aan anderstalige ouders. In Brussel streeft EVA BXL met het project ‘Samen voor een diploma’ naar gelijke kansen voor alle studenten. Het project verbindt studenten met een mentor, een ervaren vrijwilliger die hen als een compagnon de route begeleidt gedurende één academiejaar.Avansa Limburg gaat dan weer aan de slag rond stagediscriminatie, samen met de drie Limburgse hogeronderwijsinstellingen. De campagne 'REJECT. Breng stagediscriminatie bovenhuids' heeft aandacht voor vorming van lectoren, evaluatie van het intern beleid en sensibilisering van studenten en werkgevers (stageplekken).

Ondersteuning en begeleiding

In Gent en 7 andere steden en gemeenten biedt Uilenspel huiswerkbegeleiding en schoolondersteuning aan voor leerlingen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken. Omdat de wachtlijsten lang zijn, zoeken ze minstens 500 vrijwilligers om komend schooljaar ondersteuning te geven aan jonge kinderen. Orbit zet zich in voor leerlingen zonder wettig verblijf. Concreet trekken ze het netwerk ‘Laat ze leren’, dat scholen ondersteunt in hun zorg voor deze leerlingen. Dit netwerk brengt – in samenwerking met o.a. het Kinderrechtencommissariaat – schoolbesturen, directies, leerkrachten, zorgcoördinatoren en CLB-medewerkers bij elkaar om hen te ondersteunen in de vragen die ze hebben over het leerplichtonderwijs voor leerlingen zonder wettig verblijf.Voor wie dreigt de aansluiting met het formeel onderwijs te verliezen, werkt Avansa Mid- en Zuidwest aan het project “FLOW – leerecosysteem”, dat alternatief en innovatief leren stimuleert.We staan er te weinig bij stil, maar per dag zijn 14 kinderen betrokken in een verkeersongeval op weg naar school. Daarom bundelt Mobiel21 concrete en beproefde instrumenten en acties om schoolomgevingen veilig en toegankelijk te maken.Eén op de vijf jongeren in ons land kampt met armoede. Om dit in de klas bespreekbaar te maken deelt Welzijnszorg ideeën voor activiteiten die je met je klas of school kunt organiseren.Wil je het in je klas in het secundair onderwijs hebben over wat een gevangenisstraf doet met een mens? En over de drempels waar gedetineerden op botsen als ze zich opnieuw willen integreren in de samenleving? Ga dan te rade bij Prison Talk, een project van Bond Zonder Naam waarin ex-gedetineerden zelf getuigen over de weg voor, tijdens en na detentie. Tot slot: een eerste schooldag kan stress geven bij het hele gezin. De Gezinsbond stelde een handige checklist op met tips en info voor ouders en leerlingen die zich voorbereiden op het nieuwe schooljaar.

Terug naar overzicht

Bart Verhaeghe Neem contact op met Bart