Kust Ze - actie: statement Katrijn Zaman (Uilenspel)
vrijdag 19 december 2025
Katrijn Zaman van Uilenspel bracht dit statement op de actie "Kust Ze!" van de sociaal-culturele sector (17/12/2025)
Ik vertegenwoordig hierbij de kleine organisaties in het sociaal-cultureel veld.Ik vertegenwoordig Uilenspel.
Wij werken elke dag met gezinnen die het niet makkelijk hebben.
Gezinnen die willen vooruitgaan. Ouders die blijven proberen.
Kinderen met talent, maar zonder vangnet.
Wij werken elke dag met gezinnen die het niet makkelijk hebben.
Gezinnen die willen vooruitgaan. Ouders die blijven proberen.
Kinderen met talent, maar zonder vangnet.
Bij hen komen vrijwilligers aan huis.
Aan de keukentafel. Met tijd. Met rust. Met vertrouwen.
Dat engagement ontstaat niet vanzelf.
Het groeit omdat sociaal-cultureel werk het mogelijk maakt.Dat is wat wij doen.
En wat hier vandaag zó veel organisaties doen — groot én klein.
Wat ons verbindt, is simpel: we vertrekken allemaal van hetzelfde vertrouwen in mensen en hun engagement.
Aan de keukentafel. Met tijd. Met rust. Met vertrouwen.
Dat engagement ontstaat niet vanzelf.
Het groeit omdat sociaal-cultureel werk het mogelijk maakt.Dat is wat wij doen.
En wat hier vandaag zó veel organisaties doen — groot én klein.
Wat ons verbindt, is simpel: we vertrekken allemaal van hetzelfde vertrouwen in mensen en hun engagement.
Vijf jaar geleden stapte Uilenspel in het sociaal-cultureel landschap. Samen met veel kleine andere organisaties. Met veel goesting en enthousiasme en een kleine team.
We kregen enkel een basissubsidie. Geen overschot, wel ruimte om te werken.Vandaag, vijf jaar later, is onze werking sterk gegroeid. 600 vrijwilligers die evenveel gezinnen ondersteunen. Maar met nog 500 gezinnen op de wachtlijst.
En dit keer: geen geadviseerde verhoging. Een schampere 3% indexering zoals iedereen hier aanwezig.
We kregen enkel een basissubsidie. Geen overschot, wel ruimte om te werken.Vandaag, vijf jaar later, is onze werking sterk gegroeid. 600 vrijwilligers die evenveel gezinnen ondersteunen. Maar met nog 500 gezinnen op de wachtlijst.
En dit keer: geen geadviseerde verhoging. Een schampere 3% indexering zoals iedereen hier aanwezig.
Foto: Sophie Nuytten
Wat betekent dat in de praktijk?
Dan zeggen we tegen gezinnen: wacht nog even.
Dan zeggen we tegen vrijwilligers: we willen je beter ondersteunen, maar het lukt niet.
Dan zeggen we tegen kinderen: je bent belangrijk, maar niet nu.En dat doet pijn.Want groei is geen ambitie om groter te zijn.
Groei is nodig om niemand te moeten laten vallen.
Als kleine organisatie zonder groeimarge blijven wachtlijsten liggen.
En die wachtlijsten hebben gezichten.
Kwetsbare gezinnen. Kinderen die het moeilijk hebben op school. Ouders die afhaken.
Dan zeggen we tegen gezinnen: wacht nog even.
Dan zeggen we tegen vrijwilligers: we willen je beter ondersteunen, maar het lukt niet.
Dan zeggen we tegen kinderen: je bent belangrijk, maar niet nu.En dat doet pijn.Want groei is geen ambitie om groter te zijn.
Groei is nodig om niemand te moeten laten vallen.
Als kleine organisatie zonder groeimarge blijven wachtlijsten liggen.
En die wachtlijsten hebben gezichten.
Kwetsbare gezinnen. Kinderen die het moeilijk hebben op school. Ouders die afhaken.
Dat is de impact van beleid. Heel concreet.We horen heel vaak: “jullie moeten efficiënter werken”.
Maar permanente besparingen zijn geen efficiëntie.
Ze zijn structurele verarming, een verarming van een rijke sector. Sociaal-culturele organisaties realiseren met beperkte middelen een enorme maatschappelijke waarde.
Professionals die ervoor zorgen dat het engagement in onze samenleving gedragen en ondersteund wordt. Dat vrijwilligerswerk gezien wordt en duurzaam blijft.
Dat het niet opbrandt, maar versterkt.
Maar permanente besparingen zijn geen efficiëntie.
Ze zijn structurele verarming, een verarming van een rijke sector. Sociaal-culturele organisaties realiseren met beperkte middelen een enorme maatschappelijke waarde.
Professionals die ervoor zorgen dat het engagement in onze samenleving gedragen en ondersteund wordt. Dat vrijwilligerswerk gezien wordt en duurzaam blijft.
Dat het niet opbrandt, maar versterkt.
Permanente besparingen maken dat werk niet slimmer.
Ze maken het smaller.
Ze maken het kwetsbaarder.En dan horen we dat Vlaanderen zijn pollekes mag kussen.
Daar zijn we het mee eens.
Maar vandaag voelen veel organisaties het omgekeerde.Want wie engagement waardeert, toont dat ook in keuzes.
Wie vertrouwen uitspreekt, bouwt het in beleid.
Wie respect heeft voor het middenveld, ondermijnt het niet.
Ze maken het smaller.
Ze maken het kwetsbaarder.En dan horen we dat Vlaanderen zijn pollekes mag kussen.
Daar zijn we het mee eens.
Maar vandaag voelen veel organisaties het omgekeerde.Want wie engagement waardeert, toont dat ook in keuzes.
Wie vertrouwen uitspreekt, bouwt het in beleid.
Wie respect heeft voor het middenveld, ondermijnt het niet.
Wij vragen geen standbeelden.
Geen applaus.
Geen grote woorden.Wij vragen iets eenvoudigs en fundamenteels:
appreciatie, respect en vertrouwen. Voor alle organisaties in het sociaal cultureel werk, ook degenen die een kritische stem laten horen.Wie zegt dat engagement onmisbaar is, moet het ook mogelijk maken.
Wie zegt dat verenigingen het verschil maken, moet hen laten groeien.
Geen applaus.
Geen grote woorden.Wij vragen iets eenvoudigs en fundamenteels:
appreciatie, respect en vertrouwen. Voor alle organisaties in het sociaal cultureel werk, ook degenen die een kritische stem laten horen.Wie zegt dat engagement onmisbaar is, moet het ook mogelijk maken.
Wie zegt dat verenigingen het verschil maken, moet hen laten groeien.
Bij Uilenspel zien we elke dag wat er op het spel staat.
Wat werkt. Wat helpt. Wat hoop geeft.
Maar ook wat er gebeurt als middelen stilvallen.Dan wordt engagement fragiel.
Dan wordt solidariteit selectief.
Dan wordt wachten normaal.Dat mogen we niet laten gebeuren.Dus ja: kust ze.Kust het engagement.
Kust de vrijwilligers.
Kust de organisaties die elke dag, vaak stil en zonder applaus,
de samenleving warmer maken.Laat het geen uitspraak zijn, maar beleid.
Wat werkt. Wat helpt. Wat hoop geeft.
Maar ook wat er gebeurt als middelen stilvallen.Dan wordt engagement fragiel.
Dan wordt solidariteit selectief.
Dan wordt wachten normaal.Dat mogen we niet laten gebeuren.Dus ja: kust ze.Kust het engagement.
Kust de vrijwilligers.
Kust de organisaties die elke dag, vaak stil en zonder applaus,
de samenleving warmer maken.Laat het geen uitspraak zijn, maar beleid.
