Betoging lage resolutie web 42

Actieplan Grensoverschrijdend Gedrag: opleidingen voor het sociaal-cultureel werk en de amateurkunsten

woensdag 4 februari 2026

In het kader van het Actieplan tegen grensoverschrijdend gedrag in de cultuursector organiseerde De Federatie een aantal bevragingen bij de lidorganisaties uit het sociaal-cultureel werk en de amateurkunsten en een FED XL-moment. Daaruit bleek een duidelijke nood aan bruikbare tools en handvaten om preventiebeleid vorm te geven in (zeer) kleine organisaties. Ook kwam de vraag naar een betaalbare opleiding tot vertrouwenspersoon, voor kleine en middelgrote organisaties en op maat van onze specifieke contexten. De sector benadrukte bovendien dat een veilig klimaat enkel mogelijk is met betrokkenheid van alle medewerkers en vrijwilligers. 

Op basis van deze inzichten engageerde De Federatie zich om een aantal opleidingen te organiseren, binnen het budget van het Actieplan tegen grensoverschrijdend gedrag in de cultuursector.

Inschrijven voor onderstaande opleidingen kan vanaf 2 maart 2026, 10u bij De Federatie. Meer info? Contacteer barbara@defederatie.org

Socius organiseert de workshopdag 'It takes a village' voor sociaal-cultureel werk samen met Engagement Arts. Socius communiceert hier nog over via hun kanalen.


Dagopleiding - Psychosociaal welzijn in kleine organisaties: hoe pak je dat haalbaar aan? (De Federatie i.s.m. IDEWE)

Voor wie? Medewerkers met een leidinggevende of coördinerende functie in (zeer) kleine organisaties zonder vertrouwenspersoon


Wanneer? Donderdag 4 juni 2026 (9u30-17u)


Waar? Centrum Brussel


Aantal deelnemers? 12 – 15 deelnemers


Prijs? Gratis


Deze opleiding is voorbij.

Je werkt in een sociaal-culturele of artistieke organisatie met een klein team, een grote betrokkenheid en (soms) met veel vrijwilligers. Je voelt de druk: hoge werkbelasting, emotioneel uitdagende situaties, spanningen tussen generaties of waarden. En tegelijk hoor je overal: “Je moet iets doen rond psychosociaal welzijn.”Maar wat betekent dat concreet voor een organisatie met 1, 2 of 5 medewerkers? Hoe verhoudt wat jullie al doen zich tot de wettelijke verwachtingen? En hoe zorg je voor welzijn, zonder te verdrinken in procedures en plannen?Tijdens deze praktijkgerichte opleidingsdag
  • brengen we helderheid in wat wel en niet verplicht is;
  • vertalen we de welzijnswetgeving naar haalbare oplossingen voor kleine organisaties;
  • wisselen we ervaringen en good practices uit binnen de sector;
  • en werk je aan concrete afspraken die passen bij jouw realiteit.
We werken met herkenbare cases, oefeningen en tools waar je meteen mee aan de slag kan. Je gaat naar huis met overzicht, rust in je hoofd én een paar concrete stappen vooruit. 


Meerdaagse opleiding tot vertrouwenspersoon in het sociaal-cultureel werk en de amateurkunsten (De Federatie i.s.m. IDEWE)

Deze opleiding is volzet. Meld je aan bij barbara@defederatie.org om op de wachtlijst te komen. Bij voldoende interesse organiseren we deze opleiding mogelijks een tweede keer.

 

Voor wie? Medewerkers die het mandaat krijgen om te fungeren als intern vertrouwenspersoon van de organisatie. Een leidinggevende, vakbondsafgevaardigde of een bestuurslid kan geen vertrouwenspersoon zijn.

 

Wanneer? 3 live lesdagen + online trainingen. 

- Online kick-off: woensdag 16 september 2026 (14u-16u)
- Lesdag 1: maandag 28 september 2026
- Lesdag 2: maandag 12 oktober 2026
- Lesdag 3: dinsdag 10 november 2026

 

Waar? Centrum Brussel + online

 

Aantal deelnemers per reeks? 12 – 15  

 

Prijs? Max. € 400, afhankelijk van het aantal deelnemers. Blijkt de uiteindelijke kostprijs toch te hoog voor jouw organisatie? Geen nood, dan kun je nog steeds uitschrijven.

Deze opleiding beantwoordt aan de bepalingen van de welzijnswet en de Codex over het welzijn op het werk en de preventie van psychosociale (Boek I.3). Deze regelgeving vereist dat ‘de werkgever ervoor zorgt dat de vertrouwenspersoon zijn opdrachten te allen tijde volledig en doeltreffend vervult en dat hij de nodige maatregelen treft opdat de vertrouwenspersoon beschikt over de vaardigheden en kennis die nodig zijn voor de uitoefening van zijn opdrachten’. 

De opleiding bestaat uit 4 modules: 

Module 1 en 2 spitsen zich toe op het algemeen en vernieuwd wettelijk kader waarin een vertrouwenspersoon functioneert. Er wordt kennisgemaakt met de ruimere psychosociale risico’s, de vernieuwde interne en externe procedure en de verschillende aspecten van de rol en het statuut van de vertrouwenspersoon in dit wetgevend kader. 

In module 3 staat de praktijk van gespreksvoering centraal. Er wordt hoofdzakelijk ingezoomd op het onthaal en eerste gesprek met de verzoeker en de andere betrokken partij. Basishouding, luisteren, reguleren en omgaan met emoties worden toegelicht en ingeoefend. 

In module 4 ligt de focus op de informele psychosociale interventies. Hierbij wordt rekening gehouden met de interindividuele, de groeps- en de organisatorische dimensies van probleemsituaties (gesprek met een derde, bemiddeling, conflictbeheersing (o.a. model van Glasl), ondersteunende gesprekken bij stress en burn-out, doorverwijzen, team- en organisatiemodellen). 

Deze opleiding wordt hybride georganiseerd. Dit wil zeggen dat een deel van de opleiding tijds- en plaatsonafhankelijk wordt aangeboden. Het andere deel van de opleiding, waar de focus ligt op het inoefenen van de basisvaardigheden gaan ter plaatse door in Brussel. 

De opleiding ziet er als volgt uit:
  • Online kick-off van de sessie: een online kennismakingsmoment met de lesgever, de andere deelnemers en het platform
  • Online trainingen
  • Live lesdag 1: basisvaardigheden gesprekstechnieken
  • Online trainingen
  • Live lesdag 2: gespreksvoering - verzoening
  • Live lesdag 3: integratieoefening en eindopdracht 
Opgelet: een vertrouwenspersoon is wettelijk verplicht om een jaarlijkse supervisie te volgen. De supervisie bestaat uit een uitwisseling van ervaringen tussen vertrouwenspersonen over praktische gevallen, onder begeleiding van een facilitator. Je kunt hiervoor inschrijven via het open aanbod van een externe preventiedienst. Indien er voldoende interesse is kan IDEWE dit aanbieden voor de groep van vertrouwenspersonen die deze opleiding samen volgde.
Een vertrouwenspersoon is pas wettelijk verplicht bij organisaties met meer dan 50 medewerkers, maar niettemin kan het zinvol zijn om ook in middelgrote organisaties een interne vertrouwenspersoon aan te stellen. Uit de bevraging bij de sector bleek ook de nood aan betaalbare opleidingen tot vertrouwenspersoon voor het sociaal-cultureel werk en de amateurkunsten. Meer info over de rol en de onverenigbaarheden van een vertrouwenspersoon vind je hier:


Workshopdag 'It takes a village: van omstaander naar engaged peer' (Engagement Arts i.s.m. Socius en De Federatie)

Voor wie? Elke medewerker die mee wil bijdragen aan een cultuur van gedeelde verantwoordelijkheid en solidariteit binnen de organisatie.

 

Wanneer?  

- Workshopdag voor amateurkunsten (organisatie door en inschrijven via De Federatie): vrijdag 2 oktober 2026 (max. 2 personen per organisatie)

 

- Workshopdag voor sociaal-cultureel werk (organisatie door en inschrijven via  Socius): donderdag 12 november 2026. Communicatie hierover volgt nog via Socius.

 

Waar? Brussel  

 

Aantal deelnemers? 15 – 20 deelnemers

 

Prijs? Gratis 

It takes a village: van omstaander naar engaged peer is een workshopdag die zich richt op cultuurwerkers en kunstenaars (“peers”) die willen bijdragen aan een veiliger cultureel veld, waarin iedereen mee verantwoordelijk is voor het welzijn op de werkvloer. De workshop biedt zowel de kennis als het vertrouwen die nodig zijn om te durven handelen en/of een standpunt in te nemen. Met de tools die we aanreiken, willen we de bystander-cultuur samen achter ons laten en investeren in een cultuur van gedeelde verantwoordelijkheid en solidariteit. 
De workshopdag bestaat uit twee delen. In de voormiddag bieden we het Kleurensysteem aan. Deze tool is een eerste stap in het zoeken naar een gedeelde taal om te spreken over grensoverschrijdend gedrag binnen de sector. Hij biedt handvaten om incidenten, die zich vaak in een grijze zone bevinden, analytischer en objectiever te benaderen. Er wordt gewerkt met criteria die kunnen helpen om te onderzoeken en te benoemen waarom iets wel of niet ok is in een bepaalde context. Die worden vervolgens geoefend aan de hand van voorbeeldsituaties. (Het Kleurensysteem werd ontwikkeld door Sociaal Fonds Podiumkunsten i.s.m. Sensoa en Engagement Arts). 
In de namiddag zetten we in op kennis. We bekijken welke psychologische en structurele drempels en welke sectorspecifieke risicofactoren een belangrijke rol spelen. We verkennen hoe zorgzame werkomgevingen er kunnen uitzien, we zoomen in op de rechten van kunstenaars en cultuurwerkers (wat zegt de wet?) en het beschikbare hulpnetwerk. Dat alles maken we concreet met strategieën voor engaged peers, die we toepassen op een aantal voorbeeldsituaties die in de voormiddag aan bod kwamen. 

Inschrijven voor bovenstaande opleidingen kan vanaf 2 maart 2026, 10u bij De Federatie. 

Socius organiseert de workshopdag 'It takes a village' voor sociaal-cultureel werk. Socius communiceert hier nog over via hun kanalen.

Meer info: barbara@defederatie.org

Terug naar overzicht
Barbara Delft Neem contact op met Barbara

Dit is ook interessant

Matthias Diependaele

Werken met beoordelingscommissies is net het tegenovergestelde van 'zelfbediening'
Nacht van de tegenmacht

Nacht van de Tegenmacht (25 juni)
Inkiijkdag amateurkunsten lage resolutie 94

Amateurkunsten centraal in parlementair debat over besparingen