“Blijkbaar ben ik een Teaching Artist?!”
woensdag 31 december 2025
Tijdens de Roadtrip Cultuureducatie op 7 oktober 2025 in Museum Vleeshuis in Antwerpen klonk één zin opvallend vaak: “Blijkbaar ben ik een Teaching Artist?!”. Publiq verkende samen met OPENDOEK, Creatief Schrijven en De Federatie het internationale concept Teaching Artistry. What’s in a name? En wat is de link met amateurkunsten?
Wat is Teaching Artistry?
De Amerikaanse grondlegger Eric Booth beschrijft in zijn boek Making Change: Teaching Artists and Their Role in Shaping a Better World (2023) enkele basisprincipes van Teaching Artistry. Een Teaching Artist is in de eerste plaats een kunstenaar die kunst inzet als werkwoord: om mensen te laten groeien, gemeenschappen te versterken en kritisch denken te prikkelen. Deze kunstenaars combineren artistieke en pedagogische skills: ze begeleiden creatieve processen, vertrekken vanuit nieuwsgierigheid en authenticiteit, en gebruiken verbeelding om nieuwe perspectieven te openen.
Eric Booth heeft het niet over doelen, maar over doeldraden: motieven die met elkaar verweven zijn. Kunstzinnigheid activeren is wat een Teaching Artist drijft, en wel om verschillende redenen:
- Persoonlijke ontwikkeling: mensen helpen groeien, ook sociaal.
- Gemeenschap: verbondenheid en samenhorigheid versterken.
- Activisme: bijdragen aan sociale of politieke bewegingen.
- Samenwerkingen buiten de kunst: doelen mee waarmaken van bv. zorg, onderwijs, welzijn…
- Artistieke ontwikkeling: kunstzinnige vaardigheden aanscherpen.
- Kunstintegratie: andere leerprocessen ondersteunen via kunst.
- Ontmoeting met kunstwerken: ervaringen met kunst verdiepen en betekenisvoller maken.
Waarom sluit dit zo aan bij amateurkunsten?
Dansworkshop door Katja Pire (c) OPENDOEK
De negen amateurkunstenorganisaties – waaronder OPENDOEK en Creatief Schrijven – ondersteunen het brede amateurkunstenveld met coaching, vorming, trajecten, festivals, publicatiemogelijkheden en podiumkansen. Vaak gebeurt dat in samenwerking met professionele kunstenaars, DKO-leerkrachten en sociale organisaties.
Het DNA van amateurkunsten vertoont sterke gelijkenissen met de filosofie van Teaching Artistry. Veel regisseurs, dirigenten, choreografen, atelierbegeleiders, schrijfdocenten... in de amateurkunsten, zijn in de praktijk Teaching Artists, ook al noemen ze zichzelf zo niet. Ze activeren kunstzinnigheid bij anderen, combineren artistieke en pedagogische skills en gebruiken verbeelding om persoonlijke groei, gemeenschapsvorming en maatschappelijke verandering in gang te zetten.
Inspiratie voor cultuureducatief beleid
Cultuurminister Caroline Gennez maakte van cultuureducatie een speerpunt in haar Beleidsnota Cultuur 2024–2029. De samenwerking tussen cultuur en onderwijs staat expliciet op haar agenda, vanuit het idee dat elk kind recht heeft op cultuur. Zowel minister Gennez als onderwijsminister Zuhal Demir benoemen de amateurkunsten en het deeltijds kunstonderwijs als cruciale partners voor cultuureducatie. Ook het UNESCO-kader voor cultuur- en kunsteducatie onderstreept het belang van samenwerking tussen formele leeromgevingen (zoals onderwijs) en informele leercontexten (zoals amateurkunsten).
Teaching Artistry kan inspireren om deze beleidslijn door te trekken in alle domeinen die bezig zijn met cultuureducatie: van de professionele kunsten tot de amateurkunsten, over erfgoed en de jeugdsector, tot het regulier onderwijs en het deeltijds kunstonderwijs. En dat zowel voor kinderen en jongeren als voor volwassenen, in schooltijd én in vrije tijd. Want cultuureducatie en -participatie stimuleren, stopt niet aan de schoolpoort of bij het afstuderen.
Teaching Artistry geeft woorden aan een praktijk die in verschillende sectoren reeds aanwezig is, en biedt theoretische handvaten om kunstzinnigheid te stimuleren in velerlei contexten. Het kan een leidraad zijn om cultuureducatie te verankeren in de samenwerking tussen cultuur en onderwijs, en écht werk te maken van kunstbeoefening en leergoesting binnen én buiten de klas.
Meer lezen over de Roadtrip Cultuureducatie over Teaching Artistry? Dat kan op de website van publiq.
Wil je je onderdompelen in Teaching Artistry? Kom naar Louder Together in Antwerpen. Van 21 tot 30 augustus 2026 bundelen het World Children’s and Youth Performing Arts Festival en ITAC hun krachten voor een Congrestival waar jonge performers en Teaching Artists samen het podium delen.
Op de website van ITAC (International Teaching Artists Collaborative) vind je tal van praktijkvoorbeelden en inspiratie.
