De Belg blijft geven. Wat betekent dat voor vzw's?
maandag 31 augustus 2026
Dossier: Zakelijk en financieel
Geven Belgen vandaag minder aan goede doelen dan vroeger? Het is een vraag die regelmatig opduikt, zeker in economisch onzekere tijden. Twee recente onderzoeken werpen een genuanceerder licht op het geefgedrag in ons land.
Zo is er het onderzoek Geven in België van HOGENT, dat peilt naar gedrag, motieven en voorkeuren van Belgische donateurs via een bevraging van burgers. Daarnaast verscheen in maart van dit jaar de Barometer van de Filantropie van de Koning Boudewijnstichting en denktank Itinera, die evoluties in de filantropische sector in kaart brengt aan de hand van objectieve gegevens van de overheid en een bevraging van de bevolking. Hoewel beide onderzoeken een verschillende methodologie hanteren en hun cijfers dus niet één op één vergelijkbaar zijn, wijzen ze opvallend vaak in dezelfde richting. De belangrijkste boodschap: de Belg is niet minder vrijgevig geworden. Goed nieuws dus voor vzw’s. Beide studies situeren de echte uitdagingen voor vzw’s bij het winnen van vertrouwen, het opbouwen van duurzame relaties en het inspelen op veranderende verwachtingen van donateurs. In dit artikel beschrijven we de resultaten van deze onderzoeken en de implicaties ervan voor uw vzw.
Dit artikel verscheen eerder ook in VZW Actueel.
Algemeen
Volgens het HOGENT-onderzoek schonk ongeveer twee derde van de Belgen het voorbije jaar aan minstens één goed doel. Een aanzienlijk deel doet dat bovendien meermaals per jaar en ongeveer een op zes schenkt zelfs maandelijks. Geven is dus voor heel wat mensen een terugkerende gewoonte. De Barometer van de Filantropie bevestigt dat beeld. De reële schenkingen aan de non-profitsector zijn sinds 2009 bijna verdubbeld. Bovendien nemen giften, legaten, en lidgelden een steeds belangrijkere plaats binnen de financiering van maatschappelijke organisaties in. Voor vzw’s is dat enigszins geruststellend. Ondanks inflatie, stijgende levensduurte, en economische onzekerheid blijft een brede groep burgers bereid om maatschappelijke initiatieven financieel te ondersteunen.Niet per se meer gevers, wel hogere giften
Nog opvallender is de evolutie van de bedragen die mensen schenken. Op het eerste gezicht lijkt het HOGENT-onderzoek een spectaculaire stijging te tonen. Het gemiddelde jaarlijkse giftbedrag bedraagt vandaag 309 euro. De onderzoekers waarschuwen echter zelf dat dit gemiddelde sterk wordt beïnvloed door een beperkte groep grote schenkers. Daarom is de mediaan een betrouwbaardere maatstaf. In 2025 bedroeg die 120 euro, in 2019 was dit slechts 50 euro. Ook wanneer rekening met de inflatie wordt gehouden, wijst dat op een duidelijke stijging van de bedragen die gewone donateurs schenken. De Barometer ziet een gelijkaardige evolutie. Na de uitzonderlijke coronajaren – geholpen door een tijdelijke belastingaftrek van 60% – is weliswaar een lichte terugval merkbaar, maar het niveau van de schenkingen blijft duidelijk hoger dan voor 2020. Het is voorlopig afwachten wat het effect zal zijn van de verminderde belastingaftrek (30% in plaats van 45%) vanaf 2025. De groei van filantropie vandaag heeft dus wellicht minder te maken met veel nieuwe gevers, maar veeleer met bestaande donateurs die zich sterker engageren.
