Werken met beoordelingscommissies is net het tegenovergestelde van 'zelfbediening'
vrijdag 5 juni 2026
Tijdens een partijbijeenkomst in Ninove deed Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) veelbesproken uitspraken over de ziekenfondsen. Wat hij zei over de commissies die vorig jaar de sociaal-culturele beleidsplannen beoordeelden, bleef ietwat onder de radar: "We zijn gewoon gerold door die beoordelingscommissies. Dat waren allemaal mensen uit het middenveld die puur aan zelfbediening hebben gedaan. En natuurlijk met veel plezier onze mensen in de steek gelaten hebben.”
🤥 Dit klopt niet met de realiteit
Elk cultuurdecreet werkt met gemengde beoordelingscommissies, waarin één of meerdere Vlaamse ambtenaren zitten en enkele externe deskundigen. Die deskundigen moeten vooral deskundig zijn. Dat betekent dat ze goed vertrouwd moeten zijn met de sector die ze beoordelen en/of een specifieke expertise hebben over belangrijke criteria zoals goed bestuur of financieel beheer. Ze mogen uiteraard geen link hebben met organisaties die ze moeten beoordelen. In zo'n expertenpool zit een grote variëteit van mensen en achtergronden: (ex-) professionals uit profit en non-profitsector, ex-ambtenaren, gepensioneerden, onderzoekers, docenten, vrijwilligers enz. Zij worden vooraf ondergedompeld in het decretaal kader en de geldende subsidiecriteria die daarin bepaald zijn. Daarna gooien ze zich op de werking van de organisaties die ze moeten beoordelen. Ze lezen vroegere evaluaties, bekijken eerdere werkpunten, toekomstplannen, pluizen meerjarenbegrotingen uit enz. Dit culmineert in een subsidieadvies. En dat is groepswerk, een samenspel tussen externen en Vlaamse ambtenaren. Allesbehalve een systeem van zelfbediening dus.
🧐Niet perfect, maar véél voordelen
Is dit een perfect en 100% 'objectief' systeem? Nee. Alle formele procedures ten spijt blijft het mensenwerk. En véél werk, waardoor een fout nooit uit te sluiten valt. Maar dat weegt niet op tegen de vele voordelen op vlak van legitimiteit, transparantie, onafhankelijkheid, kwaliteit en - jawel - efficiëntie. Er kan qua procedure en transparantie zeker gesleuteld worden aan het werken met beoordelingscommissies, maar welke fundamentele alternatieven zijn er mogelijk en wenselijk?Het evaluatie- en beoordelingsproces volledig bij de Vlaamse administratie leggen is onmogelijk omdat ze niet de nodige capaciteit hebben, de werkdruk nu al te hoog is en omdat hun kerntaken, beleidsvoorbereiding en beleidsuitvoering, dan onder druk komen. De regering exclusief laten oordelen over wie al dan niet hoeveel subsidies krijgt, is dan weer democratisch onwenselijk. Ook al vinden sommige politici dit gewoon de toepassing van het primaat van de politiek, wij zouden dat zelfbediening durven noemen.
