Corona: ook een exitstrategie voor cultuur?

Vrijdag 24 april stelde de nationale Veiligheidsraad een reeks maatregelen voor, uitgaande van een geleidelijk stappenplan richting post-corona. Of en hoe het sociaal-cultureel werk en amateurkunsten verder kunnen, blijft voorlopig onduidelijk. 

Een gefaseerde aanpak voor een diverse sector

Net zoals een aantal andere sectoren vinden we in de recente voorstellen van de Veiligheidsraad niet echt waar onze sectoren aan toe zijn. Blijven wij ‘verplicht gesloten’ (met hinderpremie), zoals de cultuurinstellingen of gaan wij 'open' met de bedrijven (4 mei) of met het onderwijs (18 mei)? Terechte vragen... Uit een korte navraag bij het kabinet Jambon blijkt dat er - zoals verwacht - over onze sectoren nog niets gezegd werd op de Veiligheidsraad afgelopen vrijdag. Dit betekent dus ook dat onze organisaties nog niets mogen hervatten. Alleen winkels (11 mei) en bedrijven (4 mei) die niet met publiek werken hebben al zicht op hervatting.

Nieuws voor onze sectoren wordt eerder in de tweede helft van mei verwacht, als er bekeken wordt of en in welke mate sociale contacten opnieuw kunnen (denk bijvoorbeeld aan het idee van maximum 10 mensen). Er wordt tegen eind mei ook duidelijkheid beloofd over de jeugdkampen. 

20200428Exit

Hoe dan ook, het is nu al duidelijk dat een algemeen geldende regel voor Cultuur niet werkbaar zal zijn. Cultuur is een huis met veel kamers, van kleine gesloten activiteiten tot grote publieksevenementen. Alleen al in onze sectoren, sociaal-cultureel werk en amateurkunsten, is er al een enorme diversiteit qua activiteitsvormenDe Federatie en Socius hebben daarom een gezamenlijk voorstel geformuleerd voor een gefaseerde aanpak. 

De bedoeling is om uit te tekenen hoe een gefaseerde heropstart mogelijk kan gemaakt worden, daarbij rekening houdend met de bezorgdheden van de sector. Het gaat dan bijvoorbeeld over kwesties als het versterken van de bereidheid van mensen om samen te komen (en daar eventueel voor te betalen); het vermijden van een flessenhals aan activiteiten in het najaar; het helpen van organisaties bij de noodzakelijke interne heroriëntering; het wegnemen van de onzekerheid over beslissingen in het kader van het decreet en de bijbehorende financiering ervan; enz.  We hebben geprobeerd om de activiteiten die organisaties binnen sociaal-cultureel werk en amateurkunsten organiseren in een viertal categorieën op te delen. Die categorieën kunnen dan dienen als vertrekpunt voor een gefaseerde heropstart. Het is een vingeroefening die nog  verder moet getoetst worden aan de parameters en voorwaarden van de overheid en wetenschappers. Maar ze maakt wel duidelijk dat ook binnen onze sectoren een gefaseerde heropstart zeker mogelijk moet zijn. 

20200416Pijl2
In grote lijnen zien de fasen er als volgt uit:  Fase 1:  een beperkte vaste groep / kortdurend samen met opgelegde strikte naleving veiligheidsmaatregelen. Fase 2: kwetsbare groepen + activiteiten waar grotere aantallen mensen eenmalig “passeren” met opgelegde of aanbevolen strikte naleving veiligheidsmaatregelen.  Fase 3grote evenementen  en meerdaagse verblijven voor vaste groep mensen met al dan niet op te volgen hygiënemaatregelen.  Fase 4: zeer grote evenementen + buitenlandse reizen.

Om de heropstart in goede banen te leiden, is er nood aan duidelijke richtlijnen over de veiligheidsmaatregelen die in acht genomen moeten worden (bijvoorbeeld afstand bewaren, mondmaskers, verluchting lokalen, aantal deelnemers…). Tevens moeten er middelen ter beschikking gesteld worden van organisaties die er nood aan hebben (bijvoorbeeld mondmaskers voor organisaties die activiteiten organiseren met kwetsbare doelgroepen). En bovenal een éénduidige communicatie over de strategie bij heropstart vanuit alle overheden (federaal, Vlaams, Brussel en lokaal).

Met een gerust hart weer aan de slag 

Een handige tool die het wederzijds vertrouwen tussen organisatie en deelnemer kan versterken en mensen kan stimuleren om opnieuw deel te nemen aan activiteiten, is een 'coronaproof' label. Dergelijk label kan men aan elke activiteit toekennen waarbij een aantal hygiënische maatregelen gegarandeerd zijn, bijvoorbeeld social distancing, mogelijkheid tot handen wassen, eventueel mondmaskers beschikbaar …  Dit label kan uitgewerkt worden in samenwerking met onze sectoren, de overheid en enkele medische experts.

Een extra stimulans 

Ook een bijhorende ‘Kom uit uw kot’ campagnedoor de overheid gefinancierd, om mensen aan te moedigen terug deel te nemen aan vrijetijdsactiviteiten, vormingsactiviteiten, het sociale levenzou de heropstart de nodige boost kunnen geven.  Het zijn slechts enkele topics uit de heropstart-voorstellen van De Federatie en Socius. Een aantal zaken vraagt nog om verdere uitwerking maar we rekenen erop dat de Vlaamse Overheid hierover een uitwisseling met de sector en de nodige medische experts kan faciliteren om hierover op korte termijn de puntjes op de i te zetten. 
Kristien Vermeersch Neem contact op met Kristien