Gescosubsidies in het gedrang voor 8 organisaties

Maart 2020: acht organisaties kregen de gebruikelijke brief van de administratie over de uitbetaling van hun Gesco-subsidies voor dit jaar. De afsluitende paragraaf zorgde voor een paniekgolf, want die stelde dat minister Jambon aan het parlement de intentie had meegegeven om vanaf volgend jaar deze subsidie niet langer te geven. Subsidies die -in een afbouwscenario- ingeschreven waren in een decreet van maart 2019. Ook parlementairen van oppositie en meerderheid vielen van hun stoel. Intentie? Wie? Wat? Waar?

Waarschuwing

Even recapituleren

In de vorige legislatuur schafte Vlaanderen de Gesco-statuten af: de middelen schoven naar de diverse beleidsdomeinen, van waaruit verder beleid kon worden gevoerd. Toenmalig cultuurminister Gatz werkte hier grosso modo als volgt mee: organisaties die via een decreet subsidies ontvingen, kregen voor de verdere looptijd van hun beleidsperiode de Gesco-middelen nog, zodat deze bij volgende beoordelingsrondes in de grote verdelingspot terecht kwamen. Voor organisaties die niet onder een decreet vielen, organiseerde hij een afbouwscenario

Netjes decretaal verankeren

Voor een achttal organisaties zijn deze Gescomiddelen een belangrijke levenslijn. Het gaat om organisaties in de sociaal-culturele en artistieke regionen die dus geen andere Vlaamse subsidie krijgen. Bijvoorbeeld: Incar Danspektakel (Lebbeke),  Elcker-Ik (Antwerpen), kunsten­centrum België (Hasselt), Stroom vzw (Turnhout) de organisatie in beeldende kunst W What (Leuven), het Fakkeltheater (Antwerpen). Met hen sprak minister Gatz - en vervolgens de Vlaamse regering, en vervolgens het Vlaams parlement - het volgende af: zij krijgen tot en met volgend jaar hun middelen en zien ze dan op drie jaar tijd telkens met een derde verminderen. In 2024 zou de afbouw daardoor zijn gerealiseerd. Dit zou aan deze organisaties de tijd en ruimte geven om te heroriënteren. Het was maart 2019, een jaar geleden, dus, toen het parlement deze afspraak bekrachtigde en ook stemde over wat er binnen afzienbare tijd met deze middelen moest gebeuren: zij zouden worden toegevoegd aan het decreet bovenlokale cultuur.
20191026 Challenge Orry Van De Wauwer Web Low 3

Orry Van de Wauwer (r), CD&V

De brief, de intentie

Tot dus de brief arriveerde. Een brief waarin het Departement CJM waarschuwde dat de organisaties zich best voorbereiden op een subsidie-einde vanaf 1 januari volgend jaar. Want, zo lezen we, "de Vlaamse Regering informeerde de leden van het Vlaams Parlement over de beleidsintentie om de subsidie in 2021 stop te zetten". Hoe? Wie? Wat? Waar? vroegen parlementsleden zich af. Vorige donderdag, tijdens de commissie Cultuur van het Vlaams parlement, antwoordde minister-president Jambon dat hij verbaasd was dat de parlementsleden in het najaar bij de begrotingsbesprekingen niet tussen waren gekomen toen hij dit aankondigde. En hij citeerde, bij projectsubsidies cultureel erfgoed, uit een bijlage bij de begroting volgende zin: "In 2021 komen door het stopzetten van de subsidiëring van geregulariseerde gesco-projecten voldoende middelen vrij om de besparing op dit artikel op te vangen”. Oppositieleden Staf Pelckmans (Groen) en Katia Segers (sp.a) spraken van "onbetrouwbaar" en "in de duik beslissingen nemen". Maar ook Orry Van de Wauwer (CD&V) zei hierover in De Standaard:  "De beslissing zat verscholen achter een vaag begrotingsartikel. Er was niet terug te vinden wat ermee bedoeld werd. We voelen ons gepakt en vragen verdere uitleg. Met de CD&V-fractie vinden we dit niet de juiste manier om dit aan te pakken".  Ook Ellen De Boeck van De Federatie laakte in hetzelfde artikel dat de organisaties op deze manier in snelheid worden gepakt. Hopelijk maakt men snel genoeg duidelijk dat een -amper een jaar geleden- in het parlement gegeven woord nog waarde heeft. 

Update

Op donderdagnamiddag 30 april kwam deze kwestie aan bod in de digitale commissie Cultuur van het Vlaams Parlement. De minister-president erkende hier de gemaakte afspraken en beloofde ook om met elke organisatie individueel na te gaan of en welke structurele oplossingen er mogelijk zijn. Hij zet de eerdere beslissing on hold.