Goedgekeurde Conceptnota sociaal-cultureel volwassenenwerk trekt debat op gang

Oorzaak van de scherpte van dit debat? Zowel Maurits Vande Reyde (Project Durf) als Filip Brusselmans (Vlaams Belang) lieten hun ongenoegen over de conceptnota en bij uitbreiding hun minachting voor de sector blijken: “Dit decreet moet worden afgeschaft en mag niet nog meer organisaties daarin toelaten.” (Brusselmans) 

Wij zijn van mening dat het sociaal-cultureel volwassenenwerk een ernstig inhoudelijk politiek debat verdient. Uit respect voor elke organisatie, voor een sector waarin honderden bestuurders, duizenden medewerkers en tienduizenden vrijwilligers zich elke dag smijten voor de mensen rondom hen en voor de samenleving in het geheel, kiezen we ervoor geen schijnwerpers te zetten op de onjuistheden en karikaturen die tijdens de Commissie aan bod kwamen. We weigeren het debat daartoe te laten verengen.  

Brede steun voor een sterke sector

Minister Gennez licht conceptnota toe: minder planlast, meer duidelijkheid

Minder planlast, heldere opdrachten en transparante, gelijkvormige procedures zijn voor de minister de uitgangspunten voor het nieuwe decreet.

De minister in een notendop*: het nieuwe decreet krijgt een nieuw en helder doelstellingenkader en maakt komaf met de nodeloze discussies over rollen en functies uit het oude decreet. De rollen verdwijnen en de definities van de functies worden op punt gezet, met ruime aandacht voor de gemeenschapsvormende functie en een versterking van de culturele belevingsfunctie. Sociaal-culturele volwassenenorganisaties moeten hun energie kunnen steken in wat ze kunnen en willen doen: mensen helpen, met elkaar verbinden en inzetten op kritische reflectie over vraagstukken die leven in onze samenleving. Waarbij de vier functies altijd centraal staan. Een belangrijk uitgangspunt is de vermindering van de planlast. De beoordeling vertrekt van wat organisaties in hun dagelijkse praktijk willen realiseren, met een duidelijke koppeling tussen strategische en operationele doelstellingen, acties en de daaraan gekoppelde mensen en middelen. Het doelstellingenkader wordt onder meer via jaarlijkse voortgangsrapportage, met meer aandacht voor kwantitatieve gegevens, opgevolgd. De evaluatie zal op basis daarvan gebeuren, samen met de financiële rapportering.  

De beleidsperiode duurt vijf jaar en er komt gedurende de hele periode ruimte voor dialoog, met waar nodig verhoogd toezicht voor organisaties die bijvoorbeeld minder scoren op zakelijk/financieel vlak en op vlak van goed bestuur. Daarbij kan de administratie beslissen om externe experts te betrekken. Ook de procedures, criteria en beoordeling worden zoveel mogelijk gelijkgeschakeld voor alle organisaties; het onderscheid tussen landelijke en regionale organisaties vervalt grotendeels. Nieuw is de incubatieperiode voor nieuwe organisaties, met een gefaseerde instap en een maximumsubsidie van 200.000 euro. Het nieuwe decreet vertrekt van dezelfde budgettaire enveloppe van 83 miljoen euro en treedt in werking in 2031, na een ontwerp in het eerste kwartaal van 2027 en de beoogde goedkeuring later dat jaar.  

(*Dit en veel meer lees je in de conceptnota en in de rest van het commissieverslag).  

Een hele boterham…

Gijs Degrande (N-VA) ziet ook dat in de conceptnota heel wat zaken herbekeken worden en verwijst daarbij ook naar de conceptnota die N-VA enkele maanden geleden indiende. In de conceptnota die goedgekeurd werd door de regering herkent hij heel wat zaken die hij goed vindt, zoals het lossen van budgettaire grendels, aangescherpte en geobjectiveerde beoordelingscriteria, beperking van planlast, focus op cultuur en gemeenschap, een finale beslissing die bij de regering blijft, het opnemen van kwantitatieve gegevens en bovendien verwijst hij ook naar de clausule binnen de Vlaamse Codex Overheidsfinanciën (VCO) rond gewelddadig extremisme, dat voor elk beleidsdomein, dus ook voor het sociaal-cultureel volwassenenwerk, van toepassing is. 

Ook hierover is het laatste debat ongetwijfeld nog niet gevoerd. (Meer weten? Lees hier even verder)  In de commissie kwamen verder nog heel wat vragen aan bod. Voer voor verder debat in de komende maanden ter voorbereiding van het nieuwe decreet.   

Volgens minister Gennez is de synthese alvast helder

“Het is een decreet met minder planlast, met duidelijke doelstellingen, met heel concrete acties, met tussentijdse evaluaties die er inderdaad toe kunnen leiden dat subsidies worden ingetrokken, en met beoordelingscommissies die zullen worden aangestuurd en hervormd, maar waarmee wel rekening wordt gehouden. Maar aan het einde van de rit is het aan de verantwoordelijke mensen in de regering en in het parlement om voor of tegen te stemmen. Wij hebben voor gestemd. Wij zijn allemaal over onze schaduw gestapt, en dat is verdomd moeilijk in een context waarin de luidste roepers denken het alleenrecht op het debat te hebben." (minister Gennez)