Cultuurschepen Hilde Baele uit Lochristi. Betrokken en blij.
De schepen verontschuldigt zich voor het te laat zijn. Ze praat nu eenmaal heel graag met iedereen als ze in het cultuurhuis komt. Sinds 2023 is Hilde Baele (Open VLD) cultuurschepen. In Lochristi, een fusiegemeente met Wachtebeke (samen 31.000 inwoners). Als 'jeugdbewegingsmeisje' rolde ze op haar 19e al de gemeenteraad in. Nu droomt ze van een leescafé en ergert zich aan de vele regeltjes die vrijwillig engagement fnuiken. Haar bewondering voor culturele doeners is dan ook enorm.
Laat ons beginnen met amateurkunsten. Welke activiteit maakt jou trots?
‘Kunst achter glas’. Een route waarbij mensen het raam van hun living, keuken of winkel ter beschikking stellen als vitrine voor het werk van amateurkunstenaars. Zo kom je tot een wandeling langs leuke, mooie en unieke creaties. Vaak denk ik ‘waw’, is dat door iemand uit onze gemeente gemaakt? Het is bijna kosteloos en toch is er een megadynamisch uitstalraam. Bijzonder toch?
Hoe typeer je het sociaal-cultureel verenigingsleven in Lochristi?
Lochristi kent een sterk verenigingsleven. Grote werkingen maar even goed een groep die kleinkunstvoorstellingen brengt voor 20 tot 35 personen. Dat wordt erg gesmaakt door het publiek. Zo’n niche is belangrijk, net als de verenigingen die makkelijk 200 mensen samenbrengen. Zelf probeer ik alles eens te bezoeken. Het is zo fijn om te zien dat mensen op hun manier iets proberen te brengen. Dat maakt me blij!Opmerkelijk genoeg heeft de cultuurbeleving in de twee gefuseerde gemeentes een compleet ander DNA. Ze vullen elkaar aan. Het is aan ons om met die verschillende dynamieken iets te doen. Om de ketting met kralen aan elkaar te rijgen. Hiervoor zullen we bottom up moeten werken. De fusie is er nu. Elkeen moet zijn eigen meerwaarde blijven zien.Wat zijn je ambities komende legislatuur?
Ik zou heel graag van een bibliotheekfiliaal een leescafé maken. Een echte ontmoetingsplek. Ik hoop samen met de collega's van het volgende bloemenfestival opnieuw een fenomenaal succes te maken. Met duizenden bezoekers, veel creativiteit en artistieke inbreng. Ik kijk uit naar het jaar waarin we voorzitter zijn van het Land van Reynaert. Wanneer we vanuit Lochristi invulling kunnen geven aan een rijk bovenlokaal cultuurprogramma. Maar op dit moment ben ik vooral supertrots op het hoofdstuk vrijwilligers in ons toekomstig meerjarenplan. De inzet van vrijwilligers zal komende jaren cruciaal zijn. Daarom willen we zowel bestaande verenigingen als gemotiveerde individuen steunen. Niet persé financieel. We voorzien een voorwaardenscheppend kader. Met opleidingen, houvast (structuren en templates bv.), een duidelijk aanspreekpunt enzovoort. Vrijwilligers zullen zeer, zéér belangrijk zijn voor het voortbestaan van onder meer culturele activiteiten.Waarin ligt voor jou de kracht van cultuur?
Sociaal-culturele verenigingen zijn doorgaans zeer laagdrempelig in een maatschappij die pijlsnel evolueert. Alles is constant in verandering. Maar hun aanbod zorgt voor rust binnen een vertrouwde omgeving. Je kan er deelnemen zonder veel verantwoording te moeten afleggenNaast ontspanning, staat sociaal-cultureel werk ook voor maatschappelijke verandering. Welke uitdaging pakt Lochristi graag samen met verenigingen aan?
In Lochristi zijn we heel lang niet aandachtig genoeg geweest voor wie het minder breed heeft. Wachtebeke was daarin al langer mee. Lochristi heeft een zeer actieve welzijnsschakel-groep. Ik denk dat we hen meer moeten bevragen. Waar voelen zij noden? Wat zien ze veranderen? Wat is hun ervaring? Zij benaderen de dingen dikwijls anders dan wij. Intussen werkt onze gemeente ook met de UiTPAS, een formidabel iets. We bereiken zoveel meer volk dan voorheen. Nieuwe mensen krijgen kansen. Al voel je nog de onwennigheid bij de reguliere bezoekers van het cultuurhuis.De drempels moeten naar beneden. Twee jaar geleden vond de 11-juliviering voor het eerst in het park achter de kerk plaats. Geen muren, geen tickets. Iedereen kon zomaar komen. Dat 2 Oekraïense mama’s uit het opvangcentrum, na lang aarzelen, toch stilletjes een stoeltje namen en aansloten, vond ik gewoonweg zalig.Is harmonieus samen-leven ook een werkpunt?
Ja! Dan ben ik bijvoorbeeld blij met een Avansa. Ik werk graag met deze ervaren organisatie samen. Vanuit de eigen gemeente, denken we soms te veel ‘binnenskamers’. We vertrekken teveel vanuit vooronderstellingen. Hun project Wij zijn Zaffelare stelde inwoners de eenvoudige vraag ‘Wat maakt jouw dorp een thuis?’ Via open gesprekken en warme ontmoetingen ging Avansa met bewoners – van alle generaties en afkomst - op zoek naar erfgoed dat hen typeert. Op die manier willen we de sociale cohesie bevorderen en spontane samenwerking laten ontstaan.
Op welke manier betrek je organisaties en burgers bij het (cultuur)beleid?
Inwoners zijn verstandig, wijs en creatief genoeg om zelf kleur te geven aan hun wijk. Naar mijn mening moet een bestuur de coördinatie van het wijkgebeuren niet op zich nemen. De gemeente moet het wel faciliteren. Zo gaan wij op termijn een nieuwe school bouwen. Graag wil ik verenigingen mee aan boord trekken om de extra binnen- en buitenruimte mee vorm te geven. We willen hen vragen hoe zij dit zien. Maar we moeten geïnteresseerden de mogelijkheid geven hun engagement te doseren. Onze adviesraden zullen voortaan uit een kern bestaan, met daarnaast ‘cellen’ voor wie tijdelijk over iets meedenkt. Zo geef je meer mensen de kans om iets vorm te geven. Waar ze vandaag misschien ongewild terughoudend zijn om hun expertise in te zetten omdat ze vrezen dat hun engagement te veel tijd in beslag zal nemen, willen we met de nieuwe formule de betrokkenheid weer aanvuren.Hoe ondersteunt de gemeente het verenigingsleven nog?
De gemeente moet niet pamperen. Laat diegenen die het kunnen, het maar zelf uitdokteren. Wij moeten als beleidsmaker vooral ondersteunen daar waar verenigingen op vragen stuiten. We moeten initiatiefnemers ook enthousiasmeren en kijken wat we samen kunnen doen en wat ontbreekt mogelijk toch nog kunnen invullen. Er is voor een bestuur een grote rol weggelegd om samenwerking, ook tussen verenigingen dus, te stimuleren. Zo willen wij nadenken over een infrastructuursubsidie en maximaal inzetten op gedeeld ruimtegebruik. We moeten met z’n allen beseffen dat dit de weg vooruit is. Voldoen aan ieders individueel wensenlijstje is niet realistisch.Moeten Vlaamse beleidsmakers daar ook wakker van liggen?
Onze gemeente, vroeger gekend om de sierteelt, kent veel leegstand van serrebouw. Hoe heerlijk zou het zijn als we vanuit Vlaanderen voldoende speelruimte zouden krijgen om die ruimtes makkelijker te gaan herbestemmen zodat bv. de fanfare er ongestoord kan repeteren. De Vlaamse overheid kan niet op maat van elke gemeente handelen, maar je voelt gewoon dat er geen manier is om specifieke dossiers als deze eens samen ruimdenkend te bekijken. Jammer, want hoeveel verenigingen zouden we niet vooruit helpen met zo’n betaalbare ruimte? Bovendien kunnen we niet pleiten voor ontharding en tegelijk overal nieuwe infrastructuur neerplanten. Dat gaat niet. Op alle vlak worden we overspoeld door regeltjes, regeltjes, regeltjes, … Ik zie de diensten daar ook mee worstelen om wat moet, zo eenvoudig mogelijk bij de burger te krijgen. Er moeten afspraken zijn, maar vaak gaat het er echt wel over.Smoren we op die manier geen mooie initiatieven in de kiem? Er zit heel wat capaciteit in onze maatschappij. Alle beleidsniveaus moeten samen dat potentieel aan de oppervlakte zien te krijgen.
