Betoging lage resolutie web 42

Besturen doe je niet alleen, maar samen met je inwoners - Schepen Cowé (Geel)

Dossier: Culturele Connecties

Pieter Cowé is al een half leven actief in de lokale politiek. Op z’n 32e is hij N-VA schepen van oa. zorg, wonen, werk en cultuur. Zich engageren voor mens en gemeenschap stroomt door de aderen. “Als tweede grootste stad van de Kempen worden we steeds met nieuwe uitdagingen geconfronteerd. Tegelijk zijn we erg landelijk.” Vanuit een sterk geloof in de kracht van vrijwilligers en verenigingen, wil hij samen met hen beleid maken in Geel. 

Welke maatschappelijke uitdagingen pak je graag samen aan?

Ik denk meteen aan onze buurtzorgnetwerken. Van bij het begin is bijvoorbeeld Samana betrokken omdat zij al een stevig netwerk hadden. De stad hoeft niet over te doen wat al bestaat. Ook ontmoetingscentra die een buurtcafé organiseren, voelen een sterke connectie met sociaal-culturele verenigingen. Een troef die we graag inzetten om individualisering tegen te gaan. Ons bestuur hecht veel belang aan verbinding, zeker in de 12 ‘deeldorpen’. We willen die connectie aanwakkeren. Zowel op vrijetijdsgebied als sociaal. Sterke buurten waar mensen elkaar nog kennen en helpen moeten we levendig zien te houden.
Schepen Cowé geel

Pieter Cowé (N-VA). Eerste schepen, bevoegd voor sociaal beleid, zorg en gezondheid, werk, cultuur, wonen, digitale transformatie. – Foto Luts

Waar ligt dan de grootste kracht van sociaal-cultureel volwassenenwerk voor jou?

Het allerbelangrijkste voor mij is hun gemeenschapsvormende kracht. Verenigingen zorgen voor een hechte en warme samenleving. Ze organiseren niet alleen leuke activiteiten, maar doen ook inhoudelijk zinvolle zaken. Mijn grootmoeder is al decennia actief binnen Femma en Okra. Ze gaat vaak ‘met de boekjes’ rond van deur tot deur. Intussen vraagt ze of ze iets voor de mensen kan betekenen, of ergens mee kan helpen. Sociaal-culturele organisaties zijn de enige verenigingen die dat soort ‘veldwerk’ doen. Zij houden de vinger aan de pols. Ook bij het bestuur. Onze seniorenverenigingen bijvoorbeeld zijn heel mondig. Dat is positief. Zij werken rond concrete zaken als gezondheid of mobiliteit. Ze brengen niet alleen moeilijke boodschappen over naar het beleid. Nee, ze maken er zelf ook werk van. Dat kan ik waarderen. Het blijft niet bij een gratuite opmerking. Ze gaan samen aan de slag, op zoek naar een oplossing. Dat verdient respect. Daar hebben we als bestuur oor naar. 

Geel telt véél sociaal-culturele verenigingen 

Meer dan 80. De Verenigingsgids biedt het volledige overzicht. Samana, Raak, Landelijke Gilden, Ferm en Femma tellen ook meerdere afdelingen over verschillende deeldorpen. Elke dorpskern heeft nog z’n eigen sociaal-cultureel leven. In die ‘deeldorpen’ die verder van het centrum van onze stad liggen, bestaan nog sterke werkingen. Letterlijk onder de kerktoren. Veel vrijwillig engagement dus. Iets om heel fier op te zijn en waar ik graag over vertel. 

Blijven ondersteunen, hoorde ik al. Hoe ondersteunt Geel het verenigingsleven?

Geel heeft verenigingsondersteuners in dienst. Een aanspreekpunt voor sport-, jeugd-, senioren- en cultuurverenigingen. Ze maken verenigingen wegwijs in subsidies en bieden inhoudelijke ondersteuning op maat. Waar mogelijk krijgen verenigingen collectieve uitleg, bijvoorbeeld over de UiTPAS of veranderende wetgeving. Bovendien geeft Avansa af en toe vorming over een bepaald thema. Als schepen probeer ik altijd aanspreekbaar te zijn voor vragen of problemen. 

Voor welke oplossingen reken je op Vlaamse of federale beleidsmakers?

Er zijn veel juridische of administratieve procedures. Die zijn er gekomen met een reden. Alle begrip daarvoor. Maar afgelopen jaren zijn er wel heel wat wijzigingen geweest. Er kwamen steeds nieuwe verplichtingen bovenop. Ik denk aan GDPR, vzw-wetgeving, recent nog Peppol, … . We merken dat die regels verenigingen in toenemende mate uitdagen. Vrijwilligers moeten dat er altijd weer bijnemen. Terwijl het niet is waarvoor ze een engagement zijn aangegaan. Daarom zie ik het als onze taak om op te treden als intermediair waar het kan. Gelukkig doen cultuurkoepels ook het nodige. De grootste uitdaging voor de toekomst is vrijwillig engagement aantrekken. Ook langdurig. Vroeger gingen mensen sneller met pensioen en hadden ze weer tijd om zich nog vele jaren in te zetten. Die context verandert. Actieve vrijwilligers raken overbevraagd. Dat baart me zorgen, ook al hebben we in Geel nog maar weinig stopzettingen meegemaakt. Een overheid kan beter anticiperen. Misschien is daar een rol weggelegd voor IGS’en (intergemeentelijke samenwerkingsverbanden cultuur)?

Betrokkenheid leidt tot inzet. Op welke manier organiseert jullie bestuur dan (cultuur)beleidsinspraak? 

Binnen de Cultuurraad werken we nu met drie thematische deelraden: sociaal-cultureel werk, amateurkunsten en een cluster van erfgoed, cultuur en vrije tijd. Naast verenigingen proberen we individuen te betrekken, zeker voor amateurkunsten. Zij zijn moeilijker te bereiken, maar naar het model van de Popraad willen we binnenkort – samen met IGS Stuifzand - hetzelfde doen voor beeldende kunstenaars. We willen weten wat ze verwachten van het lokaal bestuur? En wat er aanvullend kan gebeuren op het regionaal niveau? Goed aanvoelen wat leeft, is een constant streven in Geel. Adviesraden zijn één manier om dat te doen. Daarnaast probeert de stad interesse op te wekken bij een zo breed mogelijk publiek via de Participatieraad. Via loting worden spontaan burgers uitgenodigd. De positieve respons om mee te denken is best groot. In de eerste plaats beslissen zij samen met de administratie over de burgerbudgetten. Misschien trekken we dit binnenkort open naar thema's die iedereen aanbelangen. Via burgerbudgetten willen we burgers zelf laten bijdragen aan hun leefgemeenschap. Elke twee jaar stelt de stad  100.000 euro ter beschikking voor projecten. Dat blijven we herhalen. Zowel verenigingen als individuen kunnen indienen. Daar zijn al heel mooie zaken uitgekomen. Ik denk aan bebloemingsacties, maar evengoed het ontstaan van een buurtzorgnetwerk. Via zo’n projecten leren mensen elkaar kennen. Soms vloeien er langere engagementen uit voort of sluiten deelnemers aan bij bestaande verenigingen. 

Het meerjarenplan is intussen goedgekeurd. Welke culturele ambities staan erin? 

We bouwen een tweede zaal in cultuurcentrum De Werft en creëren dus meer capaciteit. Dat is relevant voor het verenigingsleven. Wij werken graag in partnerschap met hen. Verenigingen krijgen hier echt een plaats in een professionele context: een grote podiumzaal met alle technische begeleiding die ze wensen. Om een divers en ruim programma te blijven garanderen, ook professioneel, ontdubbelen we via de uitbouw. Daarnaast renoveren we de Academie Muziek, Woord en Dans. We willen de vele leerlingen een moderne omgeving bieden. Niet evident in budgettair krappe tijden, maar het voltallige College van Burgemeester en Schepenen wil er toch voor gaan omdat zoveel mensen daar plezier aan hebben. 

Plekken bieden dus om het culturele veld te laten floreren?

Ja. Interessant voor sociaal-culturele organisaties zijn onze plannen om te zien hoe we dorpshuizen, parochiale zalen en ontmoetingscentra in de 12 deeldorpen kunnen ondersteunen. Want daar komen ‘mankementen’ aan en dus zware investeringen terwijl de eigenaars - vaak kerkelijke overheden - niet altijd geneigd zijn om er zware investeringen te doen. Maar wij vinden het wel belangrijk. Omdat we zien dat het dorpsleven echt wel draait om een locatie. We willen nagaan hoe wij als lokaal bestuur een rol kunnen oppakken. Wetende dat het niet 100% onze verantwoordelijkheid is, we willen toch steun bieden en hierop blijven inzetten. Ik geef een voorbeeld. In Elsum kreeg het Dekenaat de Kerkraad van de stad een recht van opstal op het parochiecentrum. Zij baatte het gebouw uit, maar gaf na bijna 50 jaar aan dat ze niet meer wilden renoveren of investeren. Geel besliste om het opstalrecht vroeger terug te nemen dan voorzien en opnieuw open te stellen. Onze grootste muziekvereniging zocht net een lokaal en besliste in te gaan op de oproep van de stad. Zij nemen het recht nu op, houden de zaal in stand, gaan bijkomende investeringen doen én bieden binnenkort meerdere verenigingen onderdak. 

'Samen' lijkt een sleutelwoord. Wat maakt je tot slot trots op de amateurkunsten? 

Op ons grondgebied vind je een veelvoud aan toneelgroepen, koren, harmonieën, … Vooral de samenwerking tussen verenigingen waarbij ze elkaar naar een hoger niveau tillen, maakt me fier. Onze amateurkunstengroepen weten elkaar te vinden. Zo komen ze tot mooie projecten. Ook sport, jeugd, cultuur, senioren, … reiken uit naar elkaar. Ons beleid stimuleert via samenwerkingscriteria en innovatieve projecten. En de verenigingen, die doen het gewoon. Echt top.  
Elke Verhaeghe Neem contact op met Elke