Politici en beleidsmakers duiken in de amateurkunstensector

dinsdag 19 mei 2026

Dossier: Decreet Amateurkunsten

Op vrijdag 8 mei ontmoetten 11 prominente volksvertegenwoordigers en beleidsmakers de 9 amateurkunstenorganisaties in hartje Gent, op uitnodiging van De Federatie. De bijeenkomst bood een diepgaande inkijk in de praktijken én bezorgdheden van de sector. De gesprekken maakten duidelijk hoe rijk, veelzijdig en ambitieus de werking van de amateurkunstenorganisaties is. En welke impact de aangekondigde besparingen van 13% zouden hebben op de sector.

Een sector met vele gezichten

De aanwezigen kregen eerst een onderdompeling in de sector: wat verstaan we onder amateurkunsten, hoe ziet het landschap eruit en welke rol spelen de 9 amateurkunstenorganisaties daarin? Aan de hand van concrete voorbeelden werd duidelijk hoe uiteenlopend de sector is. Elke discipline heeft een eigen ecosysteem, andere doelgroepen en verschillende noden. Maar hun DNA is gemeenschappelijk: amateurkunsten hebben een educatieve, een artistieke en een gemeenschapsvormende component.

Inkiijkdag amateurkunsten lage resolutie 22 — foto: Sophie Nuytten

De organisaties lichtten toe hoe ze hun missie bottom up realiseren: onder meer via vorming, coaching, begeleiding, toonkansen, wedstrijden, bibliotheekwerking, erfgoedwerking, internationale projecten, samenwerking met DKO en professionele kunsten, inspiratie voor lokale besturen,... Altijd aanvullend op wat er (nog niet) bestaat in het veld. Artistieke werking vormt het fundament van deze organisaties, goed voor 58% van hun werking.

Een kleine sector met een groot bereik

Samen versterken en begeleiden de 9 amateurkunstenorganisaties een veld dat bestaat uit meer dan 2 miljoen amateurkunstenaars in Vlaanderen en tienduizenden groepen.De amateurkunstenorganisaties samen

organiseren minstens 2.190.000 publiekscontacten per jaar (= bezoekers van festivals, evenementen, Vlaanderenbrede publieksactiviteiten,…)
bereiken minstens 200.000 actieve deelnemers per jaar via rechtstreekse contactmomenten (= workshops, begeleiding, podiumkansen,… voor beoefenaars, leden, profielen op online platforms)
ontwikkelen minstens 4.000 toon- en presentatiekansen per jaar (= aantal podiumkansen, wedstrijden, festivals, expo’s, open ateliers, publicaties,…)
ondernemen minstens 1.800 talentontwikkelingsacties op maat per jaar (= aantal workshops, coachings, advies, begeleiding, residenties, ontwikkeltrajecten,…

Ambitieuze plannen voor 2027-2031

De organisaties dienden in december 2025 nieuwe beleidsplannen in onder het vernieuwde Amateurkunstendecreet. Ze blikten op de Inkijkdag vooruit op hun plannen voor de beleidsperiode 2027–2031. Thema’s die daarbij sterk naar voren kwamen:

Talentontwikkeling en coaching
Samenwerking met professionele kunsten, DKO en lokale besturen
Innovatie en nieuwe vormen van leren en maken
Verhoogde inzet op inclusie en verbreding van doelgroepen
Erfgoedwerking binnen disciplines zoals dans, folk en koormuziek
Internationale kansen voor amateurkunstenaars

Daarnaast werd het decretale kader toegelicht en werden recente beleidsevoluties geschetst.

Dialoog met de 9 amateurkunstenorganisaties

Inkiijkdag amateurkunsten lage resolutie 30 — An Leenders (Creatief Schrijven). Foto: Sophie Nuytten

Na de introductie gingen de politici en beleidsmakers in drie gespreksrondes in dialoog met de organisaties. Die kleinere setting zorgde voor open gesprekken over het DNA van de organisaties, hun gelijkenissen en verschillen en vooral de concrete werkingen.

“Het valt op hoe verschillend de organisaties zijn.”

Gijs Degrande, Vlaams parlementslid voor N-VA

Thema’s als internationalisering, samenwerking met professionele kunsten en deeltijds kunstonderwijs, cultuureducatie, talentontwikkeling, de inspirerende rol voor lokale besturen, pioniersprojecten in de zorg,… kwamen aan bod. De organisaties benadrukten hun rol in sociale cohesie, welzijn en lokale verankering.Samenwerking liep als rode draad door de gesprekken: de organisaties zijn met elkaar én met externe partners verbonden. Van academies tot cultuurhuizen, van erfgoed tot welzijn, van lokale trajecten tot internationale projecten. In de beleidsplannen tellen we meer dan 2000 van deze samenwerkingen.

Inkiijkdag amateurkunsten lage resolutie 80 — Jan Matthys (Vlamo). Foto: Sophie Nuytten

"Het was erg boeiend om op zo'n korte tijd zoveel mensen te leren kennen en veel input te krijgen.”

Katrien Partyka, Vlaams parlementslid voor cd&v

Impact van aangekondigde besparingen

Ook de aangekondigde besparingen van 13% op de amateurkunstenorganisaties vormden een gespreksonderwerp. De projectie van meer dan 5500 citaten uit de open brief ‘Geen besparing op passie voor kunsten’ maakte het belang van amateurkunsten zichtbaar. De getuigenissen onderstreepten hoe essentieel de organisaties zijn voor artistieke ontwikkeling, welzijn en gemeenschapsvorming.

Inkiijkdag amateurkunsten lage resolutie 102 — foto: Sophie Nuytten

De Inkijkdag Amateurkunsten was een initiatief van De Federatie in samenwerking met BREEDBEELD, Creatief Schrijven, Danspunt, Koor&Stem, Kunstwerkt, OPENDOEK, Muziekmozaïek, VLAMO en VI.BE.Met bijzondere dank aan Kunstwerkt en Muziekmozaïek voor de locatie, poëziefluisteraar Vanessa Daniëls, graphic storyteller Anneka Robeyns, moderator Dominic Depreeuw en fotograaf Sophie Nuytten.