Betoging lage resolutie web 42

Waar DKO en amateurkunsten elkaar ontmoeten

Dossier: AK en DKO

Het is intussen een jaarlijkse traditie: elk voorjaar organiseren onderwijskoepel OVSG en De Federatie een inspiratie- en netwerkmoment voor academies uit het deeltijds kunstonderwijs (DKO) en amateurkunstenorganisaties. Op 27 mei 2025 stond die dag in het teken van “lokaal connectie maken”. 

Plaats van afspraak? Danspunt, de amateurkunstenkoepel voor dans. En het doel van de dag? Elkaar beter leren kennen, expertise delen en samenwerken stimuleren. Drie panelgesprekken boden een waaier aan inzichten, tips en praktijkvoorbeelden.

Samenwerken: waar ligt de win-win?

AK DKO 2025 c Tina Van Roy

(c) Tina Van Roy (OVSG)

Het eerste panel onderzocht hoe het DKO en de amateurkunsten elkaar lokaal kunnen vinden én versterken. De panelleden benadrukten het belang van samenwerking die het enthousiasme van individuen of van losstaande initiatieven overstijgt. Samenwerking moet ingebed zijn in de visie van de academie en het lokale amateurkunstenveld. Dat vraagt om beleidsmatige verankering, interne communicatie én tijd voor leerkrachten om samenwerkingen aan te gaan.
“Laat kinderen zo snel mogelijk in contact komen met een orkest, om instrumenten te leren kennen en om de goesting van het samen spelen te stimuleren.”
Wim Van Volsem, academie De Kunstbrug
Zowel amateurkunstenverenigingen als academies werken aan actieve kunstbeoefening. Elkaar leren kennen is cruciaal: door elkaars activiteiten te bezoeken en informatie te delen (zoals over opendeurdagen, toonmomenten, concerten of voorstellingen) groeit wederzijds begrip. Belangrijk daarbij is om elkaars rol uit te zoeken en af te stemmen. Waar zit de win-win? Samenwerkingen kunnen beoefenaars extra motiveren of hun artistieke competenties verder ontwikkelen. Zomerkampen, oefenkansen, afstudeerconcerten of gezamenlijke toonmomenten zijn daar goede voorbeelden van.

Samenwerken creëert zichtbaarheid

Leerlingen zijn de beste ambassadeurs van deze samenwerkingen. Maar ook afgestudeerden verdienen blijvende aandacht. Door samen te werken met het lokale amateurkunstenveld kunnen academies ondersteuning blijven bieden aan hun alumni.
Zeker voor minder ‘visibele’ disciplines, creëert samenwerken extra mogelijkheden. Nog een tip: kijk ook over de muren van de domeinen en zoek naar kruisbestuiving met partners uit andere disciplines. Transparantie, communicatie en wederzijds respect zijn daarbij key. Partners moeten elkaars structuur, mogelijkheden en beperkingen begrijpen en benutten. 
“Het is eigenlijk de rol van het amateurkunstenveld om afgestudeerden ‘in productie’ te laten.”
Lies Van Gasse, Podiumacademie Lier, academie Deurne

Samenwerken verrijkt het lokale cultuurleven

Een sterk lokaal cultuurbeleid vormt een goede voedingsbodem voor samenwerking tussen de academie en het lokale amateurkunstenveld. Ga dus zeker op zoek naar lokale partners, zoals de cultuurraad en de lokale vrijetijds- of cultuurdienst. Ook de jeugddienst, de bibliotheek, het cultuurcentrum en andere lokale initiatieven zijn mogelijke partners om bv. infrastructuur te delen, toonkansen of voorstellingen te organiseren of beoefenaars met elkaar in contact te brengen. 
“Amateurkunstenverenigingen: zet je ramen en deuren wagenwijd open!”
Eric Vanthillo, regisseur en DKO-leerkracht Muzarto en Herentals

Ben je op zoek naar inspiratie voor samenwerking met het lokaal cultuurbeleid? Neem dan zeker een kijkje op www.lokaaltalentdoetmewat.be

 

Samenwerken is expertise delen

AK DKO 1
Het tweede panel zoomde in op de tools die amateurkunstenkoepels aanbieden – van inspiratiegidsen en didactisch materiaal tot repertoire, coachingstrajecten, speelkansen en zakelijk of juridisch advies. Dit aanbod is ook waardevol voor leerkrachten en leerlingen in het DKO. Een greep uit het aanbod: de Theaterbib van OPENDOEK, de folkdidactiek of huurinstrumenten van Muziekmozaïek, het kansenplatform Azertyfactor van Creatief Schrijven, het materiaal voor Zingende Scholen van Koor&Stem, de toolboxen van VLAMO, het workshopfestival voor dansdocenten Out of The Toolbox van Danspunt, de ondersteuning voor lokaal muziekbeleid van VI.BE, de portfolio site Beeld.be van Kunstwerkt of de gids voor afstuderende fotografen van BREEDBEELD.
“Zorg dat het voor alumni niet stopt aan het einde van de academie. Let daarbij zeker op de kunstbeoefenaars die niet verenigd zijn in een gezelschap of vereniging.”
Luk Tas, Kunstwerkt
Daarnaast werd gewezen op het potentieel van korte coachingstrajecten of workshops als aanvulling op de langere trajecten in het DKO. Sommige koepels zetten ook expliciet in op professionalisering van leerkrachten – via bijvoorbeeld didactisch materiaal, coaching of workshops.
De aanwezigen pleitten voor een betere ontsluiting en zichtbaarheid van het aanbod van de amateurkunstenkoepels: via nieuwsbrieven, docentenplatformen of gerichte communicatie naar academies. Kennisuitwisseling is belangrijk: om elkaar te verrijken, te inspireren en beter af te stemmen op de noden van leerlingen. 

Samenwerken is soms dansen op het randje

Tot slot ging een derde panel dieper in op de discipline dans, waar samenwerking nog vaak botst op structurele verschillen of zelfs een gevoel van concurrentie. Toch tonen inspirerende cases aan dat complementariteit mogelijk is – zolang er wederzijds vertrouwen is, en het belang van de danser/leerling centraal staat. 
“Passerelle is een alternatieve leercontext voor het DKO, waar leerlingen de kans krijgen om samen te werken met internationale topdansers.”
Pol Coussement, Conservatorium Kortrijk, Polydans en Passerelle
Samenwerkingen hoeven niet van bij het begin structureel te zijn: een gedeeld project, infrastructuurgebruik of workshop kan al een wereld van verschil maken.

Samenwerken om te creëren

Kortom, sommige aanbevelingen keren telkens terug: zet in op duurzame relaties, leer elkaars werking kennen, zet leerlingen in als brugfiguren, en denk na over gezamenlijke infrastructuur en zichtbaarheid. 
“Samenwerking moet altijd vertrekken vanuit de goesting om samen iets moois te maken.”
David Demeyere, Kunstacademie Art’iz Izegem
Goede samenwerking leidt niet alleen tot betere doorstroming of grotere artistieke kwaliteit, maar draagt ook bij aan het maatschappelijke belang van kunstbeoefening. De academie als katalysator, het lokaal veld als voedingsbodem.

Wil je meer weten over de samenwerking tussen de amateurkunstensector en het deeltijds kunstonderwijs? Neem dan een kijkje op www.akdko.be