Wat mogen we nu echt verwachten van het Masterplan cultuur- en jeugdinfrastructuur?
maandag 16 november 2026
Dossier: Gemeenschapsinfrastructuur
De visienota en het masterplan cultuur- en jeugdinfrastructuur kwam al vaker aan bod in het politieke halfrond. Halfweg deze legislatuur vroeg Katrien Partyka (cd&v) minister Gennez wanneer de nota eraan komt en wat we ervan mogen verwachten. Want het is - aldus Partyka - "heel erg belangrijk dat er voldoende ambitie in zit en dat er vanuit Vlaanderen een visie komt op hoe we met de uitdagingen omgaan”. Hoe kan Vlaanderen helpen om de druk op verenigingsinfrastructuur te verlichten?
Welke visie in de visienota?
Minister Gennez beoogt de visienota nog voor het einde van dit jaar aan de Vlaamse Regering voor te leggen. Daarin zal het gebruikersperspectief centraal staan. Cultuur- en jeugdinfrastructuur worden bekeken vanuit de functies die ze kunnen vervullen en de kansen die ze organisatoren bieden. Inhoudelijk duidde de minister dat de visienota- vertrekt vanuit de maatschappelijke betekenis van cultuur- en jeugdinfrastructuur
- beschrijft welke ruimtelijke en maatschappelijke veranderingen nodig zijn om de infrastructuur toekomstgericht te ontwikkelen
- hefbomen introduceert waarmee het beleid die ontwikkeling kan ondersteunen
- gedeeld ruimtegebruik zal omarmen
Of de cultuur- en jeugdsector betrokken zijn bij de opmaak van dit alles, wou Partyka nog weten. De minister verzekerde alvast dat "de grootste gemene deler van inzichten" de basis vormt van het langetermijnkader. Die inzichten, aandachtspunten en voorstellen komen - aldus de minister - van jeugd- en culturele organisaties, het bovenlokaal steunpunt OP/TIL, stadsbesturen, VVSG en ook De Federatie. Ze verwees naar de "Cultuurplekken van morgen" van OP/TIL als zijnde ‘consultatiemomenten’.Vanuit De Federatie gaan we er alleszins ook van uit dat de visienota nog voor formeel advies naar de SARC gaat.
De honger is aangescherpt
Katrien Partyka
Minder duidelijk leken de antwoorden op de vragen hoe de verkokering doorbroken kan worden? Gennez: “Het is voor mij een belangrijke eerste stap om dat met Cultuur en Jeugd te doen. In de volgende fase lijkt het mij niet meer dan logisch om ook andere infrastructuur die publiek toegankelijk is, daaraan toe te voegen. Dan zullen we ook de hand reiken naar zowel andere overheden als naar collega's in de Vlaamse overheid.” Akkoord, je moet inderdaad ergens beginnen. Maar stellen dat het bestaande instrumentarium niet wordt afgebouwd en bestaande investeringssubsidies jeugd en cultuur beter op elkaar kunnen worden afgestemd, klinkt toch wat pover. Ook de verduidelijking dat “er geen afzonderlijk budget aan het masterplan toegewezen is”, is teleurstellend. Dat masterplan moet concrete acties bevatten die uitvoering geven aan de visienota.
Vrijwilligers willen eigenlijk niet met infrastructuur bezig zijn, maar met hun werking, aldus Partyka. Wat we vanuit De Federatie kunnen beamen. Een minister van Cultuur is goed geplaatst om richtinggevende lijnen uit te zetten en lokale besturen of verenigingen in deze complexe materie te ondersteunen. Of er een kennisplatform voor maatschappelijke infrastructuur komt (= een expliciete vraag van onder meer De Federatie, de Ambrassade en VVSG) werd niet beantwoord. “Het doorbreken van grenzen tussen verschillende beleidsdomeinen is essentieel voor mij. Zaalgebruikers hebben geen boodschap aan sectorale bepalingen”, besloot Partyka.De minister liet nog niet echt in haar kaarten kijken. Het is nu uitkijken naar de inhoud en ambities van de visienota, en nadien van het masterplan. Want wie ruimte nodig heeft om activiteiten te ontplooien, kan meer ruggensteun absoluut gebruiken. Te beginnen met gerichte informatie, persoonlijk advies en waar nodig procesbegeleiding. Lokale besturen kunnen het - net als gebruikers, financiers of beheerders - niet alleen. Krachtenbundeling is nodig. Laten we hopen dat die op komst is.
