Lokale infrastructuur in uitverkoop?! Valkuilen en kansen
maandag 9 maart 2026
Dossier: Gemeenschapsinfrastructuur
De lokale meerjarenplannen liggen op tafel. De eerste analyses zijn gemaakt. Daarbij sprong de ‘uitverkoop van patrimonium’ in het oog van verschillende parlementsleden. Niet minder dan 3 vraagstellers hoorden minister Crevits (cd&v) uit tijdens de Commissie Binnenlands Bestuur. Ook De Federatie is vragende partij om deze evoluties nauwlettend in de gaten te houden. Want publieke plekken versterken gemeenschappen. Kan Vlaanderen dit honoreren?
Het ziet er niet goed uit
“Als de overheid patrimonium begint te verkopen, ziet het er niet goed uit.” “Verkoop is een kortetermijnbesparing, maar weegt op toegankelijkheid van ruimte.” “Waar ligt de grens tussen een gezonde efficiëntieoefening en het behoud van een overheid als nabije partner van haar inwoners?” Aan het woord zijn Gaby Colebunders (PVDA), Kurt De Loor (Vooruit) en Brecht Warnez (cd&v) in de Commissie Binnenlands Bestuur. Ze maken zich zorgen over lokale besturen die samen voor 1,8 miljard euro patrimonium ‘in de etalage zetten’. Publieke voorzieningen vervullen immers een maatschappelijke rol die verder gaat dan een boekhoudkundige logica, horen we op de commissiebanken.
foto: Vlaams Parlement
Wat kan Vlaanderen doen? Platform gemeenschapsinfrastructuur
Dit laatste schept volgens ons opportuniteiten. Als steden en gemeenten de komende jaren investeren, kunnen de middelen best zo optimaal mogelijk worden ingezet. We lopen namelijk tegen de grenzen van het systeem aan. (Ver)bouwen is duur. Uitbaten een uitdaging. Zeker wanneer het gemeenschapsinfrastructuur betreft waar verenigingen samen komen en hun eigen activiteiten organiseren. De speeltijd is voorbij. Er is nood aan gedeelde actie. Daar schreven we al eerder over. We pleiten concreet voor een platform gemeenschapsinfrastructuur dat optreedt als wegwijzer en ontzorger van lokale besturen, verenigingen en derden die gebruiker en/of eigenaar zijn van ruimte waar sociale cohesie centraal staat. Zo kan de Vlaamse overheid een hefboom zijn voor de miljarden die goed besteed moeten worden.Vermijd onherstelbare inschattingsfouten
Afbraak? Verkoop? Herstel? Think twice. Een masterplan kan inderdaad zoden aan de dijk brengen. Het zou fantastisch zijn als lokale besturen (aangemoedigd door de Vlaamse overheid) een aantal toetsstenen in acht nemen. Naast budget of klimaatdoelstellingen zou ‘nabijheid’ altijd een afvinkveld moeten zijn. Stel jezelf de vraag of burgers op korte afstand een zaal hebben waar het licht altijd brandt. Een hotspot waar het gonst van de activiteit, waar verbinding nog mogelijk is en creativiteit wordt aangemoedigd. Cruciale vragen zijn dus ook: kan dit gebouw bijdragen aan de leefbaarheid van een dorp of wijk? Kunnen we bewuster inspelen op de noden van de inwoners? Een platform waar kennis en tools samenkomen om weloverwogen keuzes te maken kan mogelijks wonderen doen en sluit ook nauw aan bij de beleidsvoornemens van zowel minister Gennez, Depraetere/Bonte en Crevits. We gaan hierover graag verder in gesprek.Lees ook de waardevolle inzichten van Team Vlaamse Bouwmeester! Better safe than sorry. En van Miss Miyagi (vastgoedprojecten met maatschappelijke meerwaarde): Verkoop overheidsvastgoed biedt ook kansen.
Praktijkvoorbeeld: Atelierruimte en residenties delen? MORPHO in Antwerpen als go between.
Zinvolle lectuur: "Negen sleutels voor toekomstgerichte maatschappelijke infrastructuur" (WORKROOM vzw)
Digital Hive - a collaborative space where placemakers across Europe can exchange ideas, challenges and insights related to shared community spaces
