Ontbijten met Winny Ang. Over thuis zijn, belonging en (mentale) gezondheid.

Een bijzondere ontmoeting

Op 3 december 2025 schoof psychiater en auteur Winny Ang bij ons aan. Met haar nam ook een rijk palet aan thema’s plaats aan tafel: thuisgevoel, diversiteit, identiteit, armoede, mentale gezondheid, eenzaamheid... Niet als losse hokjes, maar als draden van één en hetzelfde weefsel. 

Winny begon niet met een theorie, maar met een tekst. Shared reading is Samen lezen, samen hardop denken. Een laagdrempelige oefening: wat springt in het oog, wat raakt en wat schuurt? Al snel vielen woorden als ‘samenwerking’, ‘multicultureel’ en ‘thuis'. Er is altijd wel ergens een plek om samen te zijn, ook als die plek nog onbekend terrein is. Vanuit die leeservaring schoof Winny op naar het werkveld: “We doen geen therapie, maar we doen wél therapeutische dingen.”   

Het beeld van het huis liep als een draad door de voormiddag. Een huis heeft vaak verschillende sloten. Niet elke sleutel past overal. Niet elke kamer staat zomaar open.  

De vraag die telkens terugkwam: wat betekent het om thuis te zijn? Zit het in jezelf als een plek die je meedraagt? Of ontstaat het pas echt in relatie met anderen? Winny sprak over ‘brave(r) spaces’: plekken waar je je veilig voelt om kwetsbaar te zijn, maar ook moedig genoeg om moeilijke thema’s niet te ontlopen. Racisme, armoede, gender, seksualiteit, migratie, mentale gezondheid, … Thema’s die vaak onder tafel blijven, kregen expliciet plaats in dit gesprek, maar ook in haar praktijk waar jongeren worstelen met zichzelf. 

De zorg is vaak overbevraagd, weet Amarant. Hulpverleners kunnen het niet alleen, getuigde Lus. Gezondheid is niet louter een individueel gegeven. Het mag en moet ook publiek zijn, bevestigde onze gastspreker. Net door die extra kleine duwtjes en verbinding is een omwenteling mogelijk. Want, zo verwoordde Wiegwijs het: “Nu blijft men mensen bij duwen op de trein, terwijl de uitdaging net is om de trein te vertragen.” Alleen samen komen we tot een omwenteling.  

In onze sector bouwen we elke dag mee aan dat huis van 'belonging', het gevoel ‘erbij’ te mogen horen. Met vormingen, ontmoetingsmomenten, vrijwilligerswerkingen en buurtinitiatieven ... creëren we “brave(r) spaces” lang vóór mensen ergens anders aankloppen met een hulpvraag. Sociaal-cultureel werk en amateurkunsten werken preventief, participatief en creatief. Vanuit een verhaal (een doorleefde visie), waar nodig met een tikje rebellie: op zoek naar hoe het anders kan.   

Deze voormiddag bevestigde vooral dit: welzijn én cultuur zijn van onschatbare waarde, en verdienen het om gezien, erkend en blijvend ondersteund te worden. 

Niet alleen woorden, maar ook daden

“Ruimte geven, opent zoveel mogelijkheden.” Dat geldt niet alleen voor mensen onder elkaar. Het is ook van toepassing op beleidsmakers en organisaties. Minister Gennez wil cultuur en welzijn dichter bij elkaar brengen. Er zijn plannen voor een veldtekening, een visietraject en beleidskader. Sociaal-cultureel werk en amateurkunsten kleuren de opportuniteiten alvast hands-on in. Eerder verscheen de bundel ‘Zorgzaam weefsel.’ Geïnspireerd door het ontbijtgesprek met Winny Ang kwamen nog ideeën bovendrijven over wat de overheid moet weten of kunnen regelen.  

• Een holistische aanpak staat in ons woordenboek van verlangens. Tenslotte laat een mens zich ook niet opsluiten in afgescheiden (beleids)kokers.
• Op de knooppunten is nood aan volgehouden inspanningen. Liever dan enkele druppels op een hete plaat.
• Gelijkwaardigheid is essentieel. De één is niet de knecht van de ander.
• We hoeven trouwens geen massa nieuwe acties te verzinnen. Er is al zoveel in sociaal-cultureel werk en amateurkunsten dat gebaat zou zijn met extra duwtjes in de rug. Vertrek vanuit bestaande sterktes.
• De overheid moet overtuigender uitdragen dat ook de fase voor de zorg betere steun verdient.
• Laat wetenschap onderbouwen dat ‘menselijk contact’ en ‘van betekenis zijn’ de levenskwaliteit verhogen. Aan praktijken in onze sectoren zeker geen gebrek.   
• Denk na hoe beide domeinen elkaar beter kunnen vinden. Zo moeten welwillenden niet telkens zelf de jungle doorploegen.
• Hoe zorgen we ervoor dat hulpverleners het gesprek aangaan over sociale mogelijkheden? Hoe kan het beleid ‘zorg voor elkaar’ voluit stimuleren?
• Een mix van kwetsbare en veerkrachtige participanten is zinvoller dan een homogene groep.
• Soms is er nood aan opleiding, vooral bij ‘het delicate vrijwilligerswerk’. Goede omkadering is nodig wanneer vrijwilligers zich inzetten voor anderen. Investeer hierin.
• Als we even uitzoomen, stellen we ons ook vragen over het huidige wereldbeeld: altijd maar meer, druk druk druk, iedereen moet meedraaien. Creëer ook ruimte voor engagement.  

Kortom. Er zijn 122 + 9 kwalitatieve contexten waar tijd wordt gemaakt voor micro-evoluties zoals luisteren naar elkaar, of een plek om zorgen te delen.   

We kijken uit naar diepgaand gesprek met experten uit de zorg. Tegelijk voeren we een pleidooi om ook ervaringsdeskundigen (uit onze sector) een stem te geven in het beoogde traject.