Adviescommissie evalueert visitaties sociaal-cultureel volwassenenwerk

De visitaties in het sociaal-cultureel volwassenenwerk hebben alvast "een eerste stimulans gegeven voor een dynamische en toekomstgerichte sector" en ook het nieuwe decreet zal hier verder toe bijdragen. Dit besluit de overkoepelende adviescommissie in het "Evaluatierapport visitaties 2018". Tegelijk stelt de commissie ruim 40 pijnpunten vast. Vele hiervan sluiten aan bij wat De Federatie in zijn evaluatierapport in het voorjaar van 2019 aangaf. Er liggen kansen om via dialoog - en met respect voor de lopende procedures - de kwaliteit aan te scherpen. 

Checklist

Basis voor degelijke dialoog

2018 was het startjaar voor de uitvoering van het nieuwe decreet sociaal-cultureel volwassenenwerk. Hierin is een tweetrapsraket afgesproken om uiteindelijk de subsidies voor de volgende beleidsperiode te bepalen Trap 1: organisaties krijgen een visitatiecommissie op bezoek.  Trap 2: de beleidsplannen worden beoordeeld.  De combinatie van deze twee trappen moet in 2020 leiden tot een subsidiebeslissing voor de beleidsperiode 2021-2025. Alhoewel de procedure dus nog loopt, besloot de overkoepelende adviescommissie, die de kwaliteit van de procedures moet monitoren, alvast tot een evaluatie. Het werd uiteindelijk een genuanceerd rapport over wat de commissie aanvoelde als positieve en pijnpunten Het rapport baseert zich op een bevraging van de betrokkenen en een zelfevaluatie van de administratie. Ook De Federatie organiseerde begin 2019 een bevraging die door zowat alle leden (95,4 %) werd ingevuld. Klik hier om er meer over te lezen. Het is zeker nuttig om de volgende weken de twee rapporten verder naast elkaar te leggen. Heel wat bevindingen sporen immers samen. De Federatie wil van daaruit graag verder in dialoog gaan met de adviescommissie en administratie over de conclusies en aanbevelingen. 

Ruim 40 aanbevelingen

Meer tijd nemen, een betere voorbereiding, de wisselende kwaliteit van de visitatieverslagen wegwerken, een betere afstemming tussen de commissies organiseren, een kwaliteitsvollere aanpak van de waarderende benadering, het wegwerken van de onduidelijke plek van de kwaliteitscultuur, de diversiteit van werksoorten binnen clusters beperken, waken over de inhoudelijke en zakelijke expertise, meer transparantie over de motiveringen bij bepaalde uitspraken, een betere peer review... : het evaluatierapport benoemt helder de pijnpunten en schuift meteen ook aanbevelingen naar voor Sommige aanbevelingen zullen pas bij de volgende visitaties (in 2023) van belang zijn, maar een aantal punten heeft al meteen effect op de remediëringsvisitaties (tussen nu en februari) en de beoordelingen van de beleidsplannen (vanaf januari). Dit kan, waar en wanneer nodig, leiden tot een aanpassing aan het protocol, dat - zo zegt het uitvoeringsbesluit - hoe dan ook voorwerp uitmaakt van overleg met het steunpunt en de sectorfederatie.

Civiel perspectief?

Alvast één thema dat uit onze bevraging naar boven kwam drijven werd niet expliciet aangepakt door de adviescommissie: de vraag op welke manier beoordelaars het centrale decretale begrip "civiel perspectief" kunnen/mogen/moeten hanteren. Bijna 40 procent van onze leden was van mening dat de commissie te fel inbrak op de eigenheid/keuzevrijheid van organisaties. Evenveel organisaties merkten ook dat, bijvoorbeeld, hun visie op sociaal-culturele functies werd gecontesteerd vanuit eigen inzichten van visitatoren. Dit leidde geregeld tot dwingende aanbevelingen. Het is belangrijk dat beoordelaars goed gecoacht worden in deze begrippen en benaderingen

Over kind en badwater

Net als De Federatie gelooft de adviescommissie in het werken met de tweetrapsraket van evalueren en beoordelen. Visitaties kunnen belangrijke leermomenten zijn en getuig(d)en in vele gevallen van een open dialoog. Alhoewel er heel wat verbeterpunten zijn, blijft deze aanpak overeind staan. Belangrijk is natuurlijk ook dat het decreet rechten en plichten creëert voor organisaties, die hoe dan ook verder blijven meespelen tot aan het einde van de procedure: de subsidietoekenning in oktober 2020. 

Tijdens dit spel kunnen de regels dus niet fundamenteel veranderen. Dit belet echter niemand om snel werk te maken van een kwaliteitsvollere uitvoering ervan. Het rapport getuigt alvast van de wil van de adviescommissie/administratie om hieraan te werken. Om dit mogelijk te maken zijn er wel enkele belangrijke voorwaarden. Eén ervan is dat er voldoende continuïteit moet zijn in het personeelscontingent binnen de administratie. Dit stipten wij in maart in het parlement al aan, dit zegt ook het rapport van de adviescommissie. Een tweede: een open dialoog/overleg tussen sector en overheid. Alleen zo kan tijdens de rit adequaat worden geremedieerd. En tot slot, maar dit is vanzelfsprekend in een rechtstaat, een Vlaamse regering die de basisafspraken die in het decreet vervat zitten tijdens deze lopende procedure respecteert

Downloads bij de vleet

Hieronder vind je het uitgebreide evaluatierapport van de adviescommissie (evaluatierapport adviescommissie).  Ook kan je nog eens in de presentatie die De Federatie (in maart) in de Commissie Cultuur gebruikte (visitaties in het parlement) duiken en de uitgebreide analyse van de bevraging bij de lidorganisaties downloaden (visitaties de bevraging)